جمعى از نويسندگان
148
مجموعه مقالات برگزيده كنگره بزرگداشت آيت الله سيد على آقا قاضى (ره) (فارسى)
استاد ، مراد مرحوم قاضى است . و گويا در مقام قاضى اساتيد ديگر با وجود آن مقام و عظمت علمى ، كوچك جلوه مىكردند . « 1 » آيت الله سيد محمد حسين همدانى مىنويسند : مرحوم حاج ميرزا علىآقاى قاضى طباطبايى علاوه بر اين كه بسيار مرد جليل ، نورانى و زاهدى بود ، از نظر مقام علمى هم بسيار برجسته بود . يك وقت در ميان صحبت ، ايشان فرمودند كه من هفت دوره درس خارج كتاب طهارت را ديدم ! ! ايشان در درسهاى اساتيدى مثل مرحوم آيت الله سيد محمد كاظم يزدى ، آيت الله سيد محمد اصفهانى . . . شركت داشتهاند « 2 » . اما آن چه قابل توجه بود و عموميت يافت و در حوزه علميه نجف درخشيد : ايشان بحر مواجى از علم ، اخلاق و عرفان بودند . بسيار كم حرف مىزدند و در سلام سبقت مىجستند . از جمله خصوصيات آن مرحوم اين بود كه كمتر در مجامع حاضر مىشدند و شايد مدتها كسى ايشان را نمىديد . شبها مشغول تهجد بودند . روز هم يا مطالعه مىفرمودند يافكر « 3 » . در گرماى سوزان كه هيچ كس طاقت ندانست . بيرون از سرداب باشد ، ايشان حرم تشريف مىبردند . اين وقت را انتخاب كرده بود تا كسى ايشان نشود . به اين جهت بود كه كسى ايشان را نه در حرم مىديد و نه در جاى ديگر . به نظر من ايشان در حالات معنوى و معرفت مردى نابغه بود . « 4 » خصوصاً آقاى قاضى نه تنها در تمامى علوم اسلامى صاحب نظر و مسلط بود ، كه در عمل به اسلام گوى سبقت را از ديگران ربوده و در دو قلمرو انديشه و عمل ، علم و ايمان ، آگاهى و گواهى ، نمونهى يك عارف از مكتب اهلبيت ( ع ) بود . نه مدعى بود و نه براى خود « دكان » و « فرقه » ، « تشكيلات » داشت خود . از شاگردان مبرّز مرحوم سيد احمد كربلايى تهرانى و بسيار جليل و بزرگوار « 5 » بودند و « حالات او را در حالت تهذيب و تزكيه مىديدم » . « 6 » با آن كه جمعى به او اقبال ، دستهاى به دليل « جهل » روش او را نمىپسنديدند ، خصوصاً « با تمام تلاشى كه علماء فضلا و طلاب در نجف اشرف براى تقرب به درس مرحوم قاضى و حضور در محضر پرفيض او داشتند او سعى در اختفاء و انزوا و دورى خود از اجتماعات داشت . « 7 » آيت الله سيد محمد على حكيم كه از ارادتمندان آقاى قاضى بود مىگويد : من زياد ارتباط با ايشان نداشتم ، اما هنگامى كه به حرم مىآمدند ، منطقهاى در صحن هست طرف بالسر است كه روايتى داريم كه رأس مبارك سيدالشهدا نزد حضرت اميرالمؤمنين مدفون است و آقاى قاضى هرگاه از آن جا رد مىشدند ، كفش خود را در مىآوردند و با پا برهنه مىرفتند و بعد از عبور آن منطقه ، دوباره كفش خود را به پا مىكردند « 8 » . » آن چه مهم است ، اگرچه بعد از آقاى قاضى شخصيت خاصى ، مكتب عرفانى كه از سيد على يزدى ، ملاحسينقلى همدانى ، سيد احمد كربلايى ، آقاى قاضى به عنوان
--> ( 1 ) - مردى از ملكوت / دكتر محمدباقر نجفزاده بارفروش / 14 ( 2 ) - مردى از ملكوت / دكتر محمدباقر نجفزاده بارفروش / 15 ( 3 ) - مردى از ملكوت / دكتر محمدباقر نجفزاده بارفروش / 15 ( 4 ) - مردى از ملكوت / دكتر محمدباقر نجفزاده بارفروش / 15 - 17 ( 5 ) - مردى از ملكوت / دكتر محمدباقر نجفزاده بارفروش / 15 - 16 ( 6 ) - مردى از ملكوت / دكتر محمدباقر نجفزاده بارفروش / 15 - 16 ( 7 ) - مردى از ملكوت / دكتر محمدباقر نجفزاده بارفروش / 15 - 16 ( 8 ) - مردى از ملكوت / دكتر محمدباقر نجفزاده بارفروش / 17